Հեղինակի մասին
Հեղինակային դիրքավորում և մտավոր շրջանակ
Ինքնորոշման համապարփակ տեսության (CTSD) հեղինակը Գարեգին Միսկարյանն է՝ հասարակական-քաղաքական մտածող, տեսաբան և ինստիտուցիոնալ նախագծող, որի գործունեության առանցքում գտնվում է մարդու, ինստիտուտների և պետության սուբյեկտայնության խնդիրը ժամանակակից քաղաքակրթական պայմաններում։
CTSD-ն ձևավորվել է ոչ թե որպես ակադեմիական վարժություն կամ գաղափարական հռչակագիր, այլ որպես երկարաժամկետ մտավոր աշխատանքի արդյունք՝ ուղղված այն համակարգային ճգնաժամերի ըմբռնմանը և հաղթահարմանը, որոնց առջև կանգնած են ժամանակակից հասարակությունները։ Այդ ճգնաժամերը վերաբերում են ինքնության քայքայմանը, ինքնավար որոշումների հնարավորության նահանջին, ինստիտուցիոնալ դատարկմանը և տեխնոլոգիական միջավայրում մարդու և պետության ներսից որոշելու կարողության թուլացմանը։
Հեղինակի գործունեությունը միավորում է փիլիսոփայական վերլուծությունը, հասարակական և քաղաքական մտածողությունը, կրթական մոդելների քննադատությունն ու ինստիտուցիոնալ ճարտարապետության նախագծումը։ Այս համադրությունն է, որ հիմք է հանդիսացել CTSD-ի ձևավորման համար որպես միջդոմենային, ոչ ռեդուկցիոն և մեթոդաբանական ամբողջական շրջանակ։
Ինչու է ձևակերպվել Ինքնորոշման համապարփակ տեսությունը
CTSD-ն ծնվել է այն գիտակցումից, որ ժամանակակից աշխարհում որոշումների աճող մասը կայացվում է առանց սուբյեկտի՝ ալգորիթմների, ընթացակարգերի, արտաքին խթանների կամ կարճաժամկետ արդյունավետության տրամաբանության միջոցով։ Այս պայմաններում թե՛ անհատը, թե՛ ինստիտուտը, թե՛ պետությունը աստիճանաբար կորցնում են սեփական ուղին սահմանելու և դրա համար պատասխանատվություն կրելու կարողությունը։
Գոյություն ունեցող տեսական և գործնական մոդելները, որպես կանոն, կամ սահմանափակվում են մեկ ոլորտով, կամ առաջարկում են գաղափարախոսական լուծումներ, որոնք չեն դիմանում տարբեր համատեքստերի բարդությանը։ CTSD-ն ձևակերպվել է որպես պատասխան այս բացին՝ առաջարկելով շրջանակ, որը թույլ է տալիս հասկանալ, չափել և վերակազմավորել ինքնորոշման կարողությունը տարբեր մակարդակներում՝ առանց այն վերածելու ունիվերսալ բանաձևի։
Մեթոդաբանական հիմքեր
Ինքնորոշման համապարփակ տեսությունը հանդիսանում է հայեցակարգային և մեթոդաբանական շրջանակ։ Այն համադրում է փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, քաղաքական, կրթական և տեխնոլոգիական վերլուծությունները՝ հիմնվելով դոմենային մտածողության վրա։ Տեսությունը չի փորձում փոխարինել առկա գիտակարգերը կամ քաղաքական մոդելները, այլ ստեղծում է ընդհանուր լեզու և կառուցվածք, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել և վերականգնել սուբյեկտայնությունը տարբեր համակարգերում։
CTSD-ն չի առաջարկում պատրաստ լուծումներ կամ գործողությունների ցուցակներ։ Այն առաջարկում է որոշման ճարտարապետություն, որը հարմարեցվում է կոնկրետ համատեքստին և թույլ է տալիս պահպանել ընտրության ներքին աղբյուրը՝ անկախ արտաքին ճնշումներից, տեխնոլոգիական միջավայրից կամ ինստիտուցիոնալ սահմանափակումներից։
Կիրառման շրջանակը և սահմանները
CTSD-ն ունիվերսալ մոդել չէ և չի հավակնում փոխարինել իրավական, մշակութային կամ ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Տեսության կիրառումը միշտ պայմանավորված է կոնկրետ համատեքստով և պահանջում է զգուշավոր, պատասխանատու մոտեցում։
Այս տեսանկյունից կարևոր է ընդգծել, որ CTSD-ն հանդիսանում է հայեցակարգային և մեթոդաբանական շրջանակ, որի կիրառումը պայմանավորված է ինստիտուցիոնալ, իրավական և մշակութային համատեքստերով։ Տեսությունը չի կարող և չպետք է կիրառվի մեխանիկորեն կամ առանց համատեքստի խորքային ըմբռնման։
Հեղինակություն, պատասխանատվություն և օգտագործում
Ինքնորոշման համապարփակ տեսության գաղափարական և մեթոդաբանական ամբողջականության համար պատասխանատվությունը կրում է հեղինակը։ Տեսությունը բաց է ուսումնասիրման, քննարկման և ակադեմիական մեջբերման համար՝ պահպանելով մտավոր սեփականության և հեղինակային պատասխանատվության սկզբունքները։
CTSD-ի կիրառական, ինստիտուցիոնալ կամ կազմակերպական օգտագործումը ենթադրում է առանձին քննարկում և համաձայնեցում։ Սա չի սահմանափակում ազատ մտածողությունը, այլ ապահովում է տեսության պատասխանատու և համահունչ կիրառումը տարբեր միջավայրերում։
Կայքը ներկայացնում է CTSD-ի հայեցակարգային շրջանակը և կառուցվածքային տրամաբանությունը։ Տեսության ամբողջական ակադեմիական ձևակերպումը հասանելի է առանձին ակադեմիական և ինստիտուցիոնալ ձևաչափերով։